RECHTSBIJSTAND

Stel je voor: je wordt betrokken bij een verkeersongeval.  Het is niet duidelijk wie in welke mate aansprakelijk is voor het ongeval.  Er wordt gediscussieerd.  Er wordt aangifte gedaan bij de verzekeringsmaatschappijen.  Vermits er gewonden zijn, wordt er ook proces-verbaal opgemaakt door de bevoegde Politie of Rijkswacht.  Het geschil zal beslecht worden voor de rechtbank.  En wie gaat ons dan verdedigen? Een advocaat natuurlijk. En wie gaat die advocaat betalen?  Juist: als je een rechtsbijstandverzekering hebt, zal dat de rechtsbijstandverzekeraar zijn. Heb je geen rechtsbijstandcontract afgesloten? Dan ga jij die advocaat zelf betalen.

Dus als ik vergoeding eis van een ander, dan zal mijn advocaat betaald worden door de rechtsbijstandverzekeraar.  Meer nog, als ik gedagvaard word door de rechtbank voor een verkeersovertreding, ook dan kan ik rekenen op een gratis advocaat.  Is het dat? Of dient de rechtsbijstandverzekering nog tot meer?  O ja.

Een rechtsbijstandverzekering heb je niet alleen nodig in het kader van verkeersongevallen. Stel je maar eens voor dat je slachtoffer wordt van brand. De expert van je brandverzekeraar meent te weten dat het schadevergoedend bedrag veel kleiner is dan jij vermoedt. Hoewel veel brandpolissen voorzien dat je zelf een expert mag aanstellen, beperken die polissen ook het bedrag dat zo'n expert mag kosten. En een goede expert vraagt vaak meer dan dat. Ook dan is een goeie rechtsbijstandpolis heel nuttig.

Of stel je maar eens voor dat men je beticht van het schade toebrengen aan andermans goed. Je wordt voor de rechter gedaagd. Wie betaalt jouw advocaat? Als je nu eens een goeie rechtsbijstandpolis had, nietwaar?

Of je werkgever zet je zondermeer wegens dringende reden op straat. Of je garagist heeft je wagen naar de bliksem geholpen. Of je buur heeft je gevel mee geschilderd, terwijl je dat helemaal niet gevraagd hebt en je buur weigert de boel terug in orde te brengen. Of je huisbaas weigert de nodige herstellingen aan je huurwoning uit te laten voeren. Of...

Je werd ernstig gewond tijdens een ongeval. Je was een hele tijd werkonbekwaam. Je zal trouwens voor altijd een bepaalde invaliditeit blijven houden als gevolg van het ongeval. Wie zal bepalen hoe erg je invaliditeit is? De verzekeringsmaatschappij? Je voelt het al aankomen...

Inderdaad! Zorg dat je een goeie rechtsbijstandverzekering hebt. Je kan dan rekenen op een zelf gekozen raadsdokter die je zal bijstaan wanneer er discussie ontstaat over de lichamelijke gevolgen van het ongeval.

Een ander voorbeeld om het nut van een goeie rechtsbijstandpolis aan te tonen is het volgende. Meneer Peeters wordt het slachtoffer van een verkeersongeval.  Zijn uitzonderlijk goed onderhouden wagen -het karretje is dan wel 12 jaar oud- is helemaal verhakkeld.  De verzekeringsmaatschappij stuurt haar expert uit. De expert meent dat het wagentje nog slechts... 250 €  waard is.  Goddank heeft meneer Peeters een rechtsbijstandverzekering afgesloten!  Hij neemt contact met zijn verzekeringsmakelaar.  De makelaar op zijn beurt kiest, in overleg met meneer Peeters natuurlijk voor een onafhankelijk expert. Een expert dus die niet door de verzekeringsmaatschappij betaald wordt en dus ook echt ongebonden een expertise kan uitvoeren.  Deze expert meent te weten dat het wagentje net voor het ongeval nog een verkoopwaarde had van 1.500 € .  Er zal nog wel een aardig woordje gediscussieerd worden, maar één zaak is zeker: meneer Peeters zal meer krijgen voor zijn wagentje dan de vooropgestelde 250 € . En wie gaat de onafhankelijke expert betalen?  Je raadt het al: de rechtsbijstandverzekering...

En er is nog veel meer waar een goeie rechtsbijstandverzekering voor kan dienen. Teveel om op te noemen eigenlijk. Enkele belangrijke waarborgen willen we toch nog snel opsommen:

• het voorschieten van letselschade na een ongeval

• het betalen van de schadevergoeding wanneer blijkt dat de aansprakelijke onvermogend is.

Neen. Er is tot nog toe geen wettelijke verplichting om een rechtsbijstandverzekering af te sluiten, ondanks het feit dat er af en toe geruchten de ronde doen dat, wanneer een familiale verzekering afgesloten wordt, de verzekeraars in de toekomst verplicht zullen worden ook een waarborg rechtsbijstand te voorzien. Maar die wetgeving is er dus nog niet en een rechtsbijstandverzekering is tot nader order dus ook niet wettelijk verplicht.

Maar als je weet waarvoor een rechtsbijstandverzekering dient, dan zal je zondermeer overtuigd zijn dat een goeie rechtsbijstandverzekering absoluut geen overbodige luxe is.

Laat dit voor eens en voor altijd duidelijk zijn: elke verzekeringsmaatschappij die in België rechtsbijstandpolissen aanbiedt, is wettelijk verplicht zijn cliënten de vrije keuze van advocaat toe te staan, zodra er een advocaat moet bij gehaald worden.

Natuurlijk wordt niet zondermeer overgegaan tot een zogenaamde procedure voor een rechtbank.  De rechtsbijstandverzekeraar heeft immers het recht om, zeker in de minnelijke fase, zelf te onderhandelen met alle betrokken partijen. Maar als het dan toch tot een ernstig geschil komt, dan is het de klant die kiest welke advocaat hem zal bijstaan!

Weer zo'n moeilijk woord.  Een uitleg in mensentaal aan de hand van een praktisch voorbeeld:

Meneer Janssen wordt het slachtoffer van een verkeersongeval. Zijn mooie nieuwe wagen wordt ernstig beschadigd.  Meneer Janssen vindt dat het overduidelijk is dat de tegenpartij aansprakelijk is voor het ongeval. Maar de rechtsbijstandverzekeraar denkt daar anders over. De rechtsbijstandverzekeraar meent dat ... meneer Janssen volledig aansprakelijk is voor het ongeval en dus zelf moet opdraaien voor de kosten van herstelling van zijn mooie, nieuwe wagen.

Meneer Janssen is uiteraard verbolgen. Je hoort hem al denken. Zijn hersens kraken: "Nogal wiedes, dat de rechtsbijstandverzekeraar vindt dat ik aansprakelijk ben. Nu hoeft hij mij niet te verdedigen. Het kost hun nu geen cent!".

In feite heeft meneer Janssen een beetje gelijk.  Het zou te gemakkelijk zijn voor de rechtsbijstandverzekeraars om in soortgelijke situaties zondermeer te oordelen dat het geen zin heeft om een procedure te starten. Daarom voorziet de Belgische wetgeving de objectiviteitclausule.

Meneer Janssen heeft het recht om, in voornoemde situatie, op eigen houtje naar een door hemzelf gekozen advocaat te stappen. Deze advocaat zal dus het dossier bestuderen en een oordeel vellen: heeft meneer Janssen kans op enig succes als hij naar de rechter stapt? Als deze advocaat oordeelt dat meneer Janssen een beter resultaat kan halen dan de het voorziene resultaat van de rechtsbijstandverzekeraar, dan zal de rechtsbijstandverzekeraar verplicht zijn de kosten van de zelfgekozen advocaat te dragen, tot en met een eventuele procedure voor de rechtbank. Zelfs al zou die advocaat geen goed resultaat halen voor de rechtbank, dan nog is de rechtsbijstandverzekeraar wettelijk verplicht die erelonen van die advocaat toch betalen.  Toch ook alweer goed om weten...

Anders dan bij de wettelijk verplichte autoverzekering, waar de verschillen tussen verzekeringsmaatschappijen onderling minder groot zijn, is de keuze van rechtsbijstandverzekering veel moeilijker.  Immers, de waarborgen die door verzekeringsmaatschappijen aangeboden worden, zijn heel verschillend.  De belangrijkste verschillen vind je in:

• tot welk bedrag zal de rechtsbijstandverzekeraar de kosten dragen? tot 1.250 euro, 2.500 euro,  10.000 euro? of nog meer?

• ben ik ook verzekerd voor rechtsbijstand als ik een andere wagen  bestuur? of als ik als passagier  of als voetganger  of als fietser  op de baan ben?

• stel dat ik een pintje teveel gedronken heb.  Trekt de verzekeringsmaatschappij zich dan terug?

• als de tegenpartij wel degelijk aansprakelijk gesteld wordt, maar het blijkt dat zij geen cent heeft, krijg ik dan geld van de rechtsbijstandverzekeraar?  Krijg ik dan alles vergoed of is er een plafond?

• moet ik voor mijn wagen, mijn motorfiets, de wagen van mijn vrouw en de motorfiets van mijn vrouw, elk een aparte rechtsbijstandverzekering afsluiten of kan ik één polis afsluiten voor alle voertuigen?

Het is dus niet zo eenvoudig om de juiste rechtsbijstandpolis te kiezen.  En ook hier lijkt het dat niet alleen de kostprijs bepalend zou mogen zijn. Je kan overigens vaak kiezen om in elk verzekeringscontract afzonderlijk een rechtsbijstandwaarborg af te sluiten. Beter doe je dit niet en neem je één rechtsbijstandcontract bij een gespecialiseerde maatschappij. Die maatschappij houdt zich enkel en alleen met rechtsbijstand bezig en heeft geen echte banden met andere verzekeraars.